Storytelling en social media: een faux pas? NONSENS!

Cor Hospes

Exact drie jaar geleden begon ik samen met een kleine redactie aan StorytellingMatters. Het doel: kennis delen over storytelling omdat marcommers daar nog té weinig van af wisten. Men wilde wel, maar miste handvatten. Concrete voorbeelden. Nu, in 2015, is die situatie volledig anders. Men heeft storytelling massaal omarmd en marketing- en communicatiemedewerkers weten waarover ze praten als het gaat om verhalen. Vandaar ook dat ik toch wel verbaasd was dat er zo weinig tegengeluid ontstond naar aanleiding van de –inspirerende, dat wel – blog van Cor Hospes: Storytelling en social media: een faux pas. Voor mij dan ook een goede reden om na vier maanden van blogstilte weer eens ouderwets te rammelen op m’n toetsenbord (dank daarvoor, Cor ;). Want een beetje tegengas is in dit geval echt niet gek.

laat ik de blog een klein beetje ontleden. Niet om je onderuit te halen of te schofferen, Cor, maar meer om gewoon even te sparren. Zo schrijf je aan het begin van je blog over storytelling:

‘Het is een virus. Het kruipt en sluimert in de hoeken van bijkans elke organisatie. Marketeers omzomen ermee als engelenhaar hun inhoudsloze verkooppraatjes. Voor communicatiemedewerkers is het de piek op hun communicatieplan van 2015.

Storytelling is du moment het meest misbruikte woord binnen marketingcommunicatie. Maar wat storytelling precies betekent, nee, daarover hebben diezelfde marketeers en communicado’s vaak geen flauw benul.’

Tja, ik moet zeggen, je hebt deels gelijk. Het is inderdaad een virus. Iedereen praat erover. Iets soortgelijks schreef ik al in 2012. We zijn nu echter drie jaar verder en, in tegenstelling tot jou blijkbaar, vind ik dat marketing- en communicatiemensen zich wél sterk ontwikkeld hebben. Maar goed, het kan zijn natuurlijk dat jij en ik met hele andere mensen aan tafel zitten. Zelf ben ik in ieder geval verbaasd over wat voor kennis sommige mensen hebben, wat ze willen en dat de verhalen die organisaties doorgaans willen delen vooral géén praatjes van de directie moeten zijn, maar verhalen van en voor iedereen. Dat ze vaak in een meeting tegen me zeggen: “Debbie, het moet een verhaal worden van iedereen. Met daarin onze kernwaarden en belangrijkste thema’s. En als die nog niet in ons DNA zitten, dan moeten we er juist voor zorgen dat ze door middel van de verhalen alsnog in ons DNA gaan zitten. Want dat kan, met goede verhalen.”

In alle eerlijkheid, dit kwam twee jaar of drie geleden echt niet voor. Het overgrote deel van de marketing- en communicatiemensen begrijpt heden ten dage dan ook veel en veel beter wat verhalen zijn. En vooral, wat ze kunnen; richting geven, verandering teweegbrengen, begrip kweken en beïnvloeden. Kennis en inzicht dat er jaren terug echt nog niet was. Wat dat betreft ben ik dan ook een klein beetje verbaasd over het idee dat ‘men’ nog achter zou lopen of louter hun verkooppraatjes ermee opleukt. Natuurlijk valt er nog veel te leren hoor, maar een aanzienlijk deel van het kennisgat is mijns inziens reeds gedicht.

Terug echter naar de strekking van je blog. Het stuk over social media en storytelling. Dat beide niet lekker samen zouden gaan. Een faux pas zou zijn zelfs. Nou, ook daar ben ik niet mee eens. Want er is bijvoorbeeld al zoiets als lineaire en non-lineaire storytelling. En vooral dat laatste is dan belangrijk: de non-lineaire variant. We leven namelijk steeds minder in een lineaire wereld, zoals deze blog op STM goed beschrijft. Continu schakelen we tussen diverse media met behulp van talloze apparaten. Hierdoor beleven we alle verhalen om ons heen uiterst gefragmenteerd. Als verhalen zonder opeenvolgende vertelling. En dat is geen probleem omdat onze hersenen al die stukjes prima samen kunnen voegen tot één geheel. Daar is ons brein zelfs op gericht. Dus waarom zou social media geen rol kunnen spelen in het vertellen van een verhaal? Ook die faits divers waarover je het hebt dragen wat mij betreft juist bij aan ‘het verhaal’.

Toegegeven, ik begrijp je pleidooi als geen ander. Want verhalen hebben inderdaad een begin, midden en eind nodig. Evenals dat ze eenvoudig na te vertellen moeten zijn, een hoofdpersoon behoeven, (karakter)ontwikkeling en emotie nodig hebben, waarachtig moeten zijn en horen te drijven op een conflict. En ja, daar zijn longreads uitermate geschikt voor, zoals je aangeeft. Maar, het in één keer uiteen doen van een verhaal is toch geen absolute voorwaarde om een verhaal ook echt effectief over te brengen? Dat kan ook anders. Oók via social media. Als onderdeel van een goede mix.

Een klein en simpel voorbeeld dat ik wil noemen om mijn claim inhoud te geven: Nike. Zij vertellen al jaren het verhaal van de held. Iedereen kan een winnaar zijn. En echt, als ik kijk naar hun Instagram-posts, dat zijn stuk voor stuk prachtige mini-stories die perfect passen in hun grotere verhaal. Het is steevast visuele storytelling met een conflict, karakter, emotie en ontwikkeling dat raakt. En juist die kleine verhaaltjes zorgen ervoor dat je brein het gehele verhaal vertelt. Ofwel, storytelling en social media? Die gaan best prima samen.